THOÁI HÓA KHỚP GỐI

 

Bs Nguyễn Thành Chơn

Trưởng khoa khớp gối khớp háng BV SÀI GÒN - ITO

Thoái hóa khớp là bệnh lý phổ biến ở những người phụ nữ lớn tuổi. Bệnh có thể xảy ra trên bất kỳ khớp nào trên cơ thể như khớp háng, khớp gối, khớp cổ chân, khớp cổ tay…. phổ biến nhất là khớp gối. Thoái hóa khớp gối là trình trạng bào mòn mặt sụn khớp của đầu xương đùi, mân chày và có khi cả xương bánh chè, làm cho khớp gối không còn khả năng chịu trọng lực khi đi dứng hoặc ngồi xổm. Khớp bị thoái hoá sẽ có quá trình viêm kèm theo nên khớp thường bị sưng to gây ra triệu chứng đau đớn, khó khăn vận động khớp…

Đọc thêm...

 

TẬP LUYỆN SAU THAY KHỚP GỐI NHÂN TẠO

Bs. Nguyễn Thành Chơn
Trưởng Khoa khớp háng khớp gối BV SÀI GÒN -ITO

Tập vật lý trị liệu sau phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo rất quan trọng. Nó đóng góp vào thành công của phẫu thuật. Để đạt được mục đích trong tập luyện, cần có sự hiểu biết của người bệnh, sự nổ lực bản thân người bệnh trong tập luyện và sự giúp đở tận tình của nhân viên vật lý trị liệu. Hai mục đích cơ bản cần phải đạt được trong tập vật lý trị liệu là:
- Lấy lại tầm vận động của khớp gối
- Lấy lại sức mạnh của khớp để người bệnh đi bộ, đi cầu thang dễ dàng.
Nhiệm vụ đầu tiên là phải lấy lại tầm vận động của khớp càng nhiều càng tốt. Phải tập càng sớm càng dễ đạt được tầm vận động khớp. Chính vì vậy mà người bệnh phải bắt đầu tập luyện ngay khi tỉnh dậy trong phòng hồi sức. Tập luyện sớm còn giúp tăng tuần hoàn, giảm sưng nề chân mổ, tránh biến chứng tắt mạch.
Nhân viên vật lý trị liệu sẽ đến hướng dẫn tại giường bệnh, thông thường 2 lần trong một ngày, Mỗi lần tập khoảng 30 phút. Thời gian nằm viện trung bình từ 5 đến 7 ngày. Mục đích phải đạt được trong trước khi xuất viện là:
- Người bệnh phải tự ngồi dậy được
- Khớp gối duỗi thẳng hoàn toàn
- Gấp khớp gối khoảng 90 độ, cũng có thể ít hơn 90 độ nhưng điều quan trọng là mức độ gập gối phải tiến bộ mỗi ngày.
- Người bệnh biết cách đi chống nạng hoặc chống khung hổ trợ. Như vậy người bệnh có thể tự đi lại trong phòng và tự đi vệ sinh mà không sợ té ngã.
- Người bệnh phải biết cách tự tập độc lập các bài tập để khi xuất viện có khả năng tự tập tại nhà vì chương trình tập luyện còn kéo dài vài tháng.
Những điểm cần lưu ý khi tập vật lý trị liệu:
- Khuyến kích người bệnh tập các động tác vận động khớp chủ động, không nên nhờ người nhà phụ giúp nâng chân, gập hoặc duỗi các khớp đang tập
- Tập chậm rải, tập theo nhịp thở tức là vừa hít thở đều đặn vừa tập
- Phải chú trọng tập gồng cơ và sức tập phải tăng dần.


Chương trình tập luyện cụ thể có thể sơ lượt  như sau:
1. Ngày thứ nhất:
- Chườm đá lạnh trên vùng mổ: dùng túi ni lông đựng đá lạnh, chườm lên vùng mổ gối khoảng 10 phút mỗi lần. chườm đá lạnh giúp giảm đau tốt và giảm sưng sau mổ




- Tập vận động cổ chân, nhất là động tác gập mu chân: Người bệnh nằm trên giường, hít thật sâu và gập mu cổ chân, giữ yên tư thế gập trong 5 giây, sau đó thở ra và thả lỏng cổ chân, nghỉ ngơi 5 giây rồi tập lại động tác đó. Tập liên tục như vậy khoảng 20 lần.


- Tập nâng thẳng chân: Người bệnh nằm trên giường, hít sâu đồng thời nâng thẳng chân mổ lên cách mặt giường khoảng 20 cm. Động tác này giúp tăng cường sức cơ tứ đầu đùi.


2.Ngày thứ 2:

- Tiếp tục tập vận động cổ chân và tập nâng thẳng chân

- Tập gập khớp gối tại giường tư thế nằm:   Người bệnh nằm trên giường, gập từ từ khớp gối càng nhiều càng tốt miễn sao bàn chân vẫn tựa trên mặt giường, giữ nguyên tư thế tối đa trong 5 giây sau đó từ từ duỗi thẳng gối ra. Nghỉ 5 giây rồi tập trở lại động tác đó.




- Tập gập khớp gối có nâng đỡ: Người bệnh ngồi dậy sát thành giường. Đưa 2 chân ra ngoài thành giường, dùng chân không mổ đặt  dưới gót chân đã mổ. Từ từ gập gối đến mức không gấp được nữa sẽ duỗi gối lên. Trong lúc gập gối thì dùng chân khoẻ để nâng chân mổ nhưng khi duỗi gối thì không nên nâng mà phải tự chân mổ duỗi gối. Nghỉ ngơi 5 giây rồi tập lại động tác đó khoảng 20 lần.

- Cho người bệnh ngồi dậy để ăn uống dễ dàng. Tập gồng cơ bụng để đi tiểu tiện dễ dàng, tránh táo bón.


3.    Ngày thứ 3 đến tuần lễ đầu tiên:

- Tập duỗi gối và gập gối không nâng đỡ: Người bệnh ngồi dậy, để 2 chân ra ngoài thành giường cho gập khớp gối nhẹ nhàng. Hít thật sâu đồng thời nâng cẳng chân lên sao cho gối duỗi thẳng, giữ nguyên tư thế đó trong 5 giây. Sau đó thở ra và  thả lỏng cho khớp gối gập lại nhẹ nhàng, nghỉ ngơi 5 giây sau đó tập lại khoảng 20 lần.






- Tập đi lại bằng nạng hoặc khung hổ trợ:  Đến ngày thứ ba, người bệnh bắt đầu tập đi lại, thông thường phải có khung hổ trợ. Khung hổ trợ tập đi có bốn chân nên không sợ trượt té. Chân mổ được phép chống chịu lực trong lúc đi lại. Thời gian đi nạng thông thường là  bốn tuần.







4. Các tuần lễ sau:
Người bệnh tiếp tục tập các bài tập gập và duỗi gối đến khi tầm vận động khớp đạt được như mong đợi là duỗi thẳng gối và gập gối 120 độ. Vào những dịp tái khám, bác sỹ sẽ đánh giá tầm vận động khớp và sẽ chỉ dẫn những động tác khác nhằm đạt được tầm vận động tối đa
Từ tuần lễ thứ tư, người bệnh bắt đầu tập những động tác tăng cường sức cơ như tập đạp xe tại chổ. Lúc đầu đạp với sức căng nhẹ sau đó tăng dần tùy theo tình trạng của mình.
 

THAY KHỚP GỐI NHÂN TẠO

Bs Nguyễn Thành Chơn
Trưởng khoa phẫu thuật khớp gối khớp háng BV SÀI GÒN - ITO


1.Giải phẫu khớp gối:
Khớp gối là một trong những khớp lớn nhất cơ thể. Nó giúp cho chúng ta có thể đi đứng, chạy nhảy và thực hiện hầu hết các động tác sinh hoạt hàng ngày. Mặt khớp chính là nơi tiếp xúc giữa đầu dưới xương đùi và đầu trên xương chày. Ngoài ra còn có mặt khớp giữa xương bánh chè và xương đùi. Khớp gối có nhiều dây chằng và cơ bám xung quanh giúp tăng cường độ vững chắc của khớp gối. Bề mặt mỗi đầu xương của diện khớp được bao phủ một lớp sụn khớp rất trơn láng. Lớp sụn này có chức năng như một lớp đệm và giúp cho khớp gối cử động dễ dàng. Phần còn lại của bề mặt khớp gối có một lớp màng bao bọc gọi là màng hoạt dịch. Lớp màng này tiết ra chất dịch giúp bôi trơn khớp gối, làm giảm lực ma sát khi cử động. Bình thường các thành phần này hoạt động với nhau một cách nhịp nhàng. Tuy nhiên nếu có chấn thương hoặc một bệnh lý nào đó xảy ra ở khớp gối, nó sẽ làm phá vỡ sự cân bằng này, làm cho người bệnh có cảm giác đau, yếu chân hoặc giảm chức năng khớp gối.

Sụn khớp đóng vai trò rất quan trọng trong khớp gối. Chính vì vậy nếu lớp sụn khớp bị tổn thương, bị bào mòn thì khớp gối sẽ bị đau hoặc giảm chức năng. Nguyên nhân phổ biến nhất gây tổn thương sụn khớp là viêm khớp. Viêm khớp có thể do thoái hóa, do thấp khớp hoặc do chấn thương. Phản ứng viêm sẽ làm tổn thương sụn khớp, có thể là bong sụn hoặc bào mòn sụn khớp.

2.Thế nào là thay khớp gối:

Thay khớp gối chính là phẫu thuật thay lớp sụn khớp đã bị bào mòn bằng một lớp sụn nhân tạo. Như vậy vận động khớp gối bây giờ sẽ do lớp sụn nhân tạo chịu trách nhiệm. Người bệnh đi đứng, vận động hoàn toàn chịu lực lên sụn nhân tạo này. Cho nên thay khớp gối nhân tạo giúp giảm đau và phục hồi chức năng khớp gối.

3.Những trường hợp nào phải thay khớp gối nhân tạo?
Thay khớp gối nhân tạo được chỉ định cho những khớp gối bị tổn thương sụn khớp nặng mà điều trị bằng thuốc hoặc các phương pháp bảo tồn khác không có hiệu quả. Thay khớp gối nhân tạo thường được áp dụng cho các bệnh lý: thoái hoá khớp, viêm khớp dạng thấp, dính khớp, tổn thương sụn khớp sau chấn thương... cụ thể:
- Người bệnh đau nhiều vùng khớp gối mà điều trị bằng thuốc không đáp ứng: đau khi đi đứng, đau cả những lúc nghỉ ngơi, đau khi đi cầu thang, đau khi ngồi xuống hoặc đứng lên.
- Khớp gối bị biến dạng:  vẹo vào trong hoặc vẹo ra ngoài, biến dạng co rút ( khớp không duỗi thẳng được )
- Thất bại sau khi tiêm thuốc corticoide hoặc các thuốc bôi trơn vào trong khớp gối
- Vận động khớp gối bị giới hạn rõ, có khi cứng khớp gối

4.Các nguy cơ khi phẩu thuật thay khớp nhân tạo:

Cũng giống như mọi phẩu thuật khác, thay khớp nhân tạo có thể xảy ra những nguy cơ sau
- Nhiễm trùng: có thể nhiễm trùng cấp tính xảy ra trong những ngày đầu sau mổ. Bệnh nhân có biểu hiện sốt cao, đau nhức nhiều, khớp gối sưng to. Đôi khi sau mổ hơn một năm lại xảy ra nhiễm trùng gọi là nhiễm trùng muộn. Thường do vi khuẩn theo đường máu từ một ổ nhiễm trùng nào đó trên cơ thể như áp xe răng lợi
- Cứng khớp gối
- Thuyên tắc mạch ở chân hoặc ở phổi.
- Tổn thương thần kinh
Các biến chứng nguy hiểm hiếm khi xảy ra, thông thường 1-2%. Đa số được phát hiện và xử trí tốt.

5. Phẩu thuật thay khớp gối như thế nào?
Bác sỹ gây mê sẽ khám xét để chọn lựa phương pháp vô cảm thích hợp cho người bệnh. Có khi là gây mê toàn thân, có khi là gây tê tuỷ sống hoặc gây tê ngoài cứng. Một số nghiên cứu báo cáo rằng tỉ lệ biến chứng tắt mạch giảm rõ rệt ở những bệnh nhân mổ thay khớp gối được gây tê vùng. Chính vì vậy chúng tôi luôn áp dụng kỷ thuật gây tê ngoài màng cứng vừa để phẩu thuật vừa giúp giảm đau cho người bệnh trong những ngày sau mổ.
Sau khi rạch da, Bác sỹ sẽ bộc lộ khớp gối của người bệnh, thấy rõ phần sụn bị hư hỏng. Dùng những dụng cụ chuyên biệt để định vị và cắt bỏ phần sụn khớp bị hư. đánh giá độ vững của khớp, trục cơ học của chân trước khi đặt khớp gối nhân tạo vào.
Thời gian phẩu thuật thay khớp gối kéo dài khoảng 2giờ. Có thể phẩu thuật thay hai khớp gối cùng một lúc nếu trình trạng sức khỏe của người bệnh cho phép

6. Sau phẩu thuật thay khớp:

Ngay sau khi cuộc mổ kết thúc, người bệnh sẽ được chuyển vào phòng hồi sức và được lưu lại phòng hồi sức trong vòng một ngày. Ngày hôm sau người bệnh sẽ được chuyển trở lại phòng riêng của mình mà trước đó mình đã nằm.

Thông thường người bệnh nằm lại bệnh viện từ năm đến bảy ngày trước khi xuất viện. hàng ngày người bệnh sẽ được chích thuốc và thay băng tại giường. Bác sỹ sẽ áp dụng hệ thống khống chế đau cho người bệnh bằng cách cho thuốc chảy tự động liên tục qua một sợi dây nhỏ vào lưng của người bệnh. Thuốc này sẽ làm tê liệt hệ thần kinh cảm giác nên người bệnh không còn cảm giác đau. Nếu không sử dụng hệ thống này người bệnh có thể bị đau do phẫu thuật.  
Sau mổ sẽ có nhân viên tập vật lý trị liệu đến hướng dẫn cho người bệnh tập luyện ngay tại giường. Ngày đầu tiên người bệnh tập chủ yếu là gập duỗi cổ chân và bàn chân giúp tăng cường lưu thông máu, tránh tình trạng tắc mạch, giảm sưng nề. ngày thứ hai người bệnh có thể bắt đầu chống nạng đi lại.

7.Chuẩn bị trước khi xuất viện
Thông thường người bệnh phải đi lại chống nạng hoặc khung hỗ trợ trong vòng vài tuần đầu sau mổ. Người bệnh nên sắp xếp mọi thứ tại nhà riêng của mình trước khi xuất viện về nhà:
- Nên dành một phòng riêng ở tầng trệt tại nhà của mình khi người bệnh xuất viện về nhà, bởi vì người bệnh đi lên hoặc xuống cầu thang rất khó khăn.
- Nhà vệ sinh nên xây bồn cầu cao, để người bệnh ngồi xuống, đứng lên dễ dàng. Không được phép sử dụng bồn cầu ngồi xổm.
- Nên bố trí các thanh chắn trong nhà vệ sinh để người bệnh vịn tay vào đó mà ngồi xuống và đứng dậy dễ dàng.
- Thu dọn các dây điện hoặc tấm thảm dễ gây vấp ngã hoặc trơn trượt ở trong nhà.

8. Kết quả sau mổ:

Sau mổ thay khớp gối đa số người bệnh giảm triệu chứng đau rõ rệt. Tầm vận động của khớp gối được cải thiện rõ. Nếu như trước mổ khớp gối của người bệnh bị biến dạng vẹo trong hoặc vẹo ra ngoài thì sau mổ khớp gối đã được chỉnh thẳng trục gần đúng với trục bình thường. Người bệnh đi lại không còn cảm giác đau và cảm giác lỏng khớp gối như trước.
Sau mổ một tháng người bệnh có thể trở lại các sinh hoạt thường ngày như đi mua sắm, đi chợ, đi nhà thờ hoặc đi chùa.
Sau khi được hồi phục hoàn toàn người bệnh có thể tham gia các môn thể thao ít va chạm như đi bộ, bơi lội, đáng gofl, đạp xe. Tuy nhiên không nên tham gia các môn thể thao va chạm mạnh như chơi tennis, cầu lông.

 

Bệnh nhân nữ 65 tuổi, bị thoái hoá nặng khớp gối Trái gây biến dạng vẹo trong. Sau mổ thay khớp gối nhân tạo, chân trái đã được chỉnh thẳng trục, bệnh nhân đi đứng không đau.

 

"Khám bệnh tỉ mỉ và toàn diện giúp định bệnh chính xác. Rất hân hạnh là người Bác sỹ khám chữa bệnh ngay từ đầu cho quý vị : 0913650079"

 

NỘI SOI KHỚP GỐI

Bs Nguyễn Thành Chơn

Trưởng khoa khớp gối khớp háng

Nội soi khớp gối là một kỹ thuật cao trong nghành chấn thương chỉnh hình. Nó chỉ phát triển vài năm gần đây và chỉ tập trung ở vài trung tâm lớn. Ngoài những xương lớn, khớp gối còn có nhiều cấu trúc nhỏ mà chụp phim XQuang thông thường hoặc mổ hở khó phát hiện và xử lý hết những tổn thương đó. Nhờ ứng dụng nội soi có thể phát hiện và xử lý chính xác những thương tổn bên trong khớp gối gây khó chịu cho người bệnh. Nội soi khớp gối là phẫu thuật thường quy mà chúng tôi thực hiện hàng ngày. Chỉ cần 2 hoặc vài lổ rạch da nhỏ, chúng tôi có thể đưa dụng cụ và camera vào trong khớp gối. Khi đó chúng tôi dễ dàng nhìn trực tiếp vào khớp gối để kiểm tra và xử trí tất cả các tổn thương bên trong khớp gối. So với  mổ hở thông thường, mổ nội soi có nhiều ưu điểm hơn như: ít đau, nhanh lành vết thương, Nội soi có thể chửa những bệnh sau:

  • Đứt dây chằng chéo trước hoặc dây chằng chéo sau.
  • Rách sụn chêm.
  • Chuột khớp
  • Viêm hoạt mạc khớp gối
  • Bệnh lý khớp chè đùi


Bình thường,  khớp gối có nhiều thành phần quan trọng mà  chỉ có nội soi mới có thể phát hiện và xử trí hết những tổn thương. Sau khi gây tê, rạch da lổ nhỏ, chúng tôi có thể đưa ống kính camera vào khớp gối để quan sát hết những tổn thương bên trong khớp gối. thông thường bệnh nhân được hồi phục sau 10 ngày.

"Khám bệnh tỉ mỉ và toàn diện giúp định bệnh chính xác. Rất hân hạnh là người Bác sỹ khám chữa bệnh ngay từ đầu cho quý vị : 0913650079"

 

ĐỤC XƯƠNG CHỈNH TRỤC CHỮA THOÁI HÓA KHỚP GỐI

Bs Nguyễn Thành Chơn
Trưởng khoa khớp gối khớp háng
Những người bị biến dạng chân vòng kiềng hoặc những người bị thoái hoá ngăn trong của khớp gối sẽ làm cho chân biến dạng vẹo trong. Nếu không điều trị, trình trạng khớp gối sẽ bị thoái hoá ngày càng trầm trọng thêm, đến lúc nặng phải thay khớp gối toàn phần. Với những người còn trẻ tuổi mà bị thoái hoá ngăn trong của khớp gối thì chúng tôi chủ trương bảo tồn khớp gối, không thay khớp nhân tạo vì nếu thay khớp nhân tạo thì sau này họ phải thay lại một lần nữa do tuổi đời của họ còn trẻ.
Chúng tôi sẽ tiến hành phẫu thuật đục xương chỉnh trục, làm thay đổi trục cơ học hay trục chịu lực của chân, khi đi đứng chân sẽ chịu lực trên phân lồi cầu còn nguyên vẹn. Chính vì vậy người bệnh sẽ hết cảm giác đau.

Có thể đục xương ở đầu dưới xương đùi hoặc đầu trên xương chày tuỳ theo loại biến dạng vẹo ngoài hay vẹo trong. Sau khi chỉnh trục, người bệnh đi lại chịu lực lên phần lồi cầu còn nguyên vẹn nên không có cảm giác đau. Đây là phương pháp điều trị phẫu thuật bảo tồn khớp cho nên người bệnh vẫn giữ lại khớp thật của mình, biên độ vận động khớp hoàn toàn giống như bình thường.

Bệnh nhân 50 tuổi, X.Quang trước mổ có dấu hiệu thoái hoá lồi cầu trong và vẹo trong khớp gối, Hình ảnh sau mổ đục xương chỉnh trục, người bệnh hết đau.














"Khám bệnh tỉ mỉ và toàn diện giúp định bệnh chính xác. Rất hân hạnh là người Bác sỹ khám chữa bệnh ngay từ đầu cho quý vị : 0913650079"
 
Các bài viết khác...
P.KHÁM: KHOPGOIKHOPHANG
Địa Chỉ: 373/55 Lý Thường Kiệt - P.9 - Q.Tân Bình - TP.HCM
ĐT hẹn giờ khám: 0908 949 607 - 0913 650 079
Giờ khám : Thứ 2 đến thứ 7: 16h - 19h, Chủ nhật: 7h00 - 11h
HÌNH ẢNH VỀ BỆNH KHỚP
LIÊN KẾT WEBSITE
THỐNG KÊ TRUY CẬP
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay28
mod_vvisit_counterHôm qua102
mod_vvisit_counterTuần này28
mod_vvisit_counterTháng này28
mod_vvisit_counterTổng số truy cập242480